|
در مناطق قطبي، چگونه بايد نماز خواند و روزه گرفت؟ نقی سنائی عضو هیات علمی دانشگاه و دانشجوی دکتری طرح مسأله: برخي از غير مسلمانان مي گويند چگونه اسلام يك آيين جهاني است حال آنكه دستورات و احكام آن فقط در محيط ما قابل اجرا است؟ مثلاً نمازهاي يوميه، روزه ماه مبارك رمضان در نقاط نزديك به قطب شمال و جنوب كه شب و روزهاي فوق العاده طولاني دارد (در برخي از نقاط آن 6 ماه شب و 6 ماه روز است) قابل اجرا نميباشد. پاسخ: همه اين مسائل در احكام اسلام پيش بيني شده، حكم آن تعيين گرديده، و برنامه هاي اسلام در تمام ازمنه و امكنه قابل اجراست. آيه ا... سيد محمد كاظم يزدي (از فقهاي بزرگ) در عروه الوثقي: «چنين اشخاصي موظفند نماز و روزه خود را برطبق مناطق معتدله انجام دهند» يعني بايد ملاحظه كنند طول شب و روز در چنان فصلي (به طور متوسط) در مناطق معتدله چه اندازه است و برطبق آن روزه بگيرندو نمازهاي يوميه خود را به جا آورند. به تعبير ديگر: در مناطق قطبي كه شبها و روزهاي طولاني دارد و گاهي تا 6 ماه خورشيد در آسمان هست و غروب ندارد در هر 24 ساعت يك مرتبه دور افق گردش مينمايد. حركت خورشيد به دور افق هميشه يكنواخت نيست (در اين گونه مناطق)، گاهي در همان 24 ساعت (كه يك مرتبه دور افق ميگردد) اوج ميگيرد و بالا ميآيد و گاهي پايين ميآيد و در حضيض[1] واقع ميشود، بنابراين گاهي هوا روشنتر و گاهي كم نورتر خواهد بود. اين وضع در هر شبانهروز تكرار ميشود. ساكنان مناطق قطبي (منظور نقاطي كه بالاتر از مدار 67 درجه واقع شدهاند كه قسمتي از اين نقاط مسكوني و قسمتي غير قابل سكونت است.) هنگامي كه آفتاب در آسمان بالا ميآيد آن را روز دانسته و به كار ميپردازند. و هنگامي كه آفتاب پايين ميآيد و خورشيد به افق نزديك و كم نور ميشود شب گفته و به استراحت مي پردازند. توجّه: وقتي آفتاب در افق آنجا پايين ميآيد، در مناطق معتدلهاي كه روي همان نصفالنّهار قرار دارند شب حقيقي وجود دارد. از اينرو تشخيص شب و روز در آنجا آسان ميشود، اگر شاخصي روي زمين نصب شود، هرگاه سايه آن به حداقل برسد ظهر و هرگاه به حداكثر برسد نيمه شب خواهد بود پس مشكل به دست آوردن ظهر و نيمه شب حلّ ميگردد. حال اگر مقدار شب و روز مناطق معتدله را در آن موقع از سال بدانيم تكليف نمازهاي پنجگانه يوميه و روزه كاملاً روشن ميشود مثلاً بدانيم در اول تابستان روزها به طور متوسّط 14 ساعت و شبها ده ساعت است. اوقاتي كه شبهاي طولاني وجود دارد بايد توجه داشت كه هوا در 24 ساعت يكنواخت نيست، گاهي تاريك و گاهي تقريباً روشن است، زيرا گاهي خورشيد به افق نزديك ميگردد و هوايي مانند بين الطلوعين يا كمي تاريكتر پيدا ميكند و گاهي خورشيد دور ميشود و هوا تاريك ميگردد. (علت علمي اين تغيير اوضاع در شبها يا روزهاي طولاني قطبي اينست كه محور زمين بر مدار آن عمود نيست و تقريباً 23 درجه تمايل دارد). در اين شبها، از وضع حركت ستارگان و فاصلة آنها با افق و همچنين از وضع تاريكي و روشني هوا، نيمه شب و ظهر را ميتوان تشخيص داد و يا در نظر گرفتن مقدار متوسط شب و روز مناطق معتدله، وظايف شرعي را به جا آورد. بنابراين احكام اسلام از جمله نماز و روزه، اختصاص به محيط معيني ندارد و در همه مناطق قابل اجرا است.[2] ( پس در شب قدر در مناطق قطبي تأمل كن)
+ نوشته شده در جمعه ششم مرداد ۱۳۹۱ساعت 12:0 توسط دکتر نقی سنائی
|
|
درباره وبلاگ 
|
