شيوه‏هاى نشر حديث نبوى در سيره امام على (ع):

امام على (ع) يكى از مسئوليت هاى خويش را متابعت و حمايت و نشر سنت نبوى مى‏ دانستند، كه اين وظيفه را به شكل هاى گوناگون به انجام رسانيدند. مهمترين شيوه ‏هاى نشر سنت و حديث نبوى:

تشويق به نگاشتن حديث:

از ديگر شيوه‏ هاى نشر حديث نبوى، تشويق مردم به نگارش و كتابت احاديث بود. خطيب بغدادى به اسناد مختلف از امام على نقل مى ‏كند كه ايشان فرمود: «قيدوا العلم، قيدوا العلم» دانش را بنويسيد، دانش را بنويسيد.

و در روايت ديگر فرمود: «قيدو العلم بالكتاب»   دانش را در كتابها بنويسد.

اين نوشته هاى حديثى كه كتابهاى حديث را تشكيل داد، بهترين راه جاودان كردن حديث در بين امت شده و همين كتاب هاى حديث بود كه امام على (ع) در وصف آنها فرمود: «الكتب بساتين العلماء» كتابها بوستان هاى دانشمندانند. (10)

ايشان از زبان رسول خدا (ص) نيز نقل مى ‏فرمود كه:

«اكتبوا هذا العلم فانكم تنتفعون به إما في دنياكم و امافى آخرتكم وان العلم لايضيع صاحبه»

اين علم [حديث‏] را بنويسيد چه آنكه شما از آنها يا در دنيايتان يا در آخرتتان نفع خواهيد برد و بدرستى كه دانش صاحبش را ضايع نمى‏ كند. (11)

تشويق به نگارش حديث و تأكيد بر آن، يكى از سياستهاى مقابله‏ گر با سياست خلفاى پيش از خودشان بود كه از نگارش حديث و گاه نقل آن ممانعت مى ‏كردند. در صورتى كه اين سياست آن حضرت عملى نشده بود قطعا منع از نگارش حديث به عنوان يك حكم شرعى استقرار مى ‏يافت و بسيارى از احاديث موجود هم از بين رفته بود.

شيوه ‏هاى نشر حديث نبوى در سيره امام على (ع):

امام على (ع) يكى از مسئوليت هاى خويش را متابعت و حمايت و نشر سنت نبوى مى‏ دانستند، كه اين وظيفه را به شكل هاى گوناگون به انجام رسانيدند. مهمترين شيوه‏ هاى نشر سنت و حديث نبوى :

تشويق به آموزش و فراگيرى حديث:

آموزش حديث يكى از راه‏هاى جلوگيرى از فراموش شدن آن است. به خصوص در آن عصر كه كتب و نوشته ‏هاى حديثى بسيار كم و در دسترس عموم نبود. امام على (ع) در جهت نشر و حفظ حديث مردم را ترغيب به آموزش و فراگيرى حديث مى ‏فرمود. از طريق اهل سنت و شيعه از آن حضرت نقل شده كه: «تزاوروا و تدارسوا الحديث و لاتتركوه يدرسن، سينه سينه بگردانيد و از حديث بحث كنيد و آن را ترك نكنيد تا از دست برود.

همچنين ابوالطفيل مى‏ گويد: از آن حضرت شنيدم كه مى‏فرمود: «أيها الناس تحبون أن يكذيب‏الله و رسوله، حدثوا الناس بما يعرفون و دعوا ما ينكرون» اى مردم اگر دوست داريد كه خدا و رسولش تكذيب نشوند پس براى مردم آنچه را كه شناخته شده است، روايت كنيد و آنچه را كه انكار مى‏كنند، رها كنيد..

دعوت حافظان و راويان حديث به آموزش، و بيان شيوه‏هاى آن در اين حديث، وظيفه و نحوه تعليم احاديث را نيز به آنها تذكر مى‏دهد.

اين تشويق را تا به آنجا مى‏رساند كه به نقل از رسول خدا، پيروان حديث و سنت و آموزگاران آن را خلفاء و جانشينان رسول خدا معرفى كرده است. امام على (ع) از رسول خدا (ص) نقل كرده كه آن حضرت سه مرتبه فرمود: اللهم ارحم خلفايى، خدايا بر جانشينان من رحمت نما . پس از ايشان پرسيده شد كه جانشينان شما كيانند؟ آن حضرت فرمود: كسانى كه پيروى از حديث من و سنت من مى‏كنند و سپس آن را به امت من مى ‏آموزند. 

امام على (ع) يكى از مسئوليتهاى خويش را متابعت و حمايت و نشر سنت نبوى مى ‏دانستند، كه اين وظيفه را به شكلهاى گوناگون به انجام رسانيدند. مهمترين شيوه‏ هاى نشر سنت و حديث نبوى:

 تشويق مردم به عمل به سنت پيامبر (ص)

آن حضرت در موقعيت هاى مختلف و در خطبه‏ هاى عمومى، مردم را به اقتداء و پيروى از سنت پيامبر (ص) دعوت مى‏ كردند. ايشان به اين وسيله مردم را تشويق به، به كار بستن و اجراء سنت نبوى كردند.

بديهى است كه عمل به سنت نبوى هنگامى كه بسان فرهنگ عمومى جامعه درآيد، در نسلهاى بعدى نيز تأثير جدى خواهد گذاشت و ماندگار خواهد شد.

ايشان مى ‏فرمايد: «اقتدوا بهدى نبيكم فانه افضل الهدى، و استنوا بسنته فانها أهدى السنن» پيروى كنيد از هدايت پيامبرتان چه آنكه هدايت او برترين هدايت‏هاست و به سنت او عمل كنيد كه هدايت‏ كننده ‏ترين روشهاست.

و راه دست‏يابى به سنت پيامبر (ص)، همان پيروى و يادگيرى روايات حاكى از سنت مى ‏باشد.

Powered By
  BLOGFA.COM