هدايتگران بشريت و راهنمايان انسان به سوى كمال نيز در رواياتى كه از آنها نقل شده، تأكيد فراوانى بر انجام خودسازى در دوره جوانى دارند.

از پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله نقل شده كه فرمود:

«من تعلم العلم فى شبابه كان بمنزله الرسم فى الحجر و من تعلم و هو كبير كان بمنزله الكتاب على وجه الماء»[1]

؛ «كسى كه در جوانى بياموزد (علم او) همچون نقش زده بر سنگ (ماندگار) است و كسى كه در حالى كه پير است بياموزد (علم او) همچون نوشته بر آب است».

همچنين آن حضرت فرمود:

«اوصيكم بالشبان خيراً فانهم ارق افئدة ان الله‏

بعثنى بشيراً و نذيراً فحالفنى الشبان و خالفنى الشيوخ. ثم قرأ: «فطال عليهم الامد فقست قلوبهم»[2]

؛ «شما را به نيكى درباره جوانان سفارش مى‏كنم، زيرا آنان قلب نرم‏ترى دارند. خداوند مرا به پيامبرى برانگيخت تا مردم را نويد و انذار دهم پس جوانان با من پيمان بستند، ولى پيران با من مخالفت كردند.

سپس اين آيه را قرائت فرمود: زمان طولانى بر آنها گذشت و دلهايشان سخت گرديد».

اين روايت به نرمى دل جوانان تأكيد مى‏كند، هر چه قلب نرم‏تر باشد، پذيرش ايمان سهل‏تر است.

از امام صادق عليه السلام روايت شده است:

«من قرا القرآن و هو شاب مومن اختلط القرآن بلحمه و دمه»[3]

؛ «كسى كه قرآن را در جوانى قرائت كند، قرآن با گوشت و خون او آميخته مى‏شود». اين تأثير ناشى از آمادگى روحى و صفاى دل جوان است.

اميرالمؤمنين عليه السلام خطاب به فرزند خود مى‏فرمايند:

«و انما قلب الحدث كالارض الخاليه ما القى فيها من شى‏ء قبلته. فبادرتك بالادب قبل ان يقسو قلبك و يشتغل لُبُّك»[4]

؛ «و دل جوان همچون زمين ناكشته است، هرچه در آن كشت كنند بپذيرد، پس به ادب آموختنت پرداختم پيش از آنكه دلت سخت شود و خردت سرگرم چيزهاى ديگر شود».


[1] ( 2). سفينة البحار، ماده شبب.

[2] ( 1). محمد تقى فلسفى، الحديث، ج 6، ص 349، دفتر نشر فرهنگ اسلامى.

[3] ( 2). الحياة، ج 2، ص 164.

[4] ( 3). نهج‏البلاغه، الرسائل، 31.

+ نوشته شده در  دوشنبه ششم اسفند ۱۴۰۳ساعت 16:39  توسط دکتر نقی سنائی  |