سیاست (Diplomacy, Policy)

     سياست در لغت از ريشه «سَوَسَ - ساس» است چنان­که در فرهنگ­نامه­ها به معانی ذیل آمده است: حکومت کردن، حکومت، داوری، تنبیه (معین، 1388، کلمه سیاست). امور مربوط به اداره کشور، برنامه کار یا شیوه عمل یک فرد یا نهاد یا کشور برای اداره امور، تدبیر و درایت و خردمندی بویژه در اداره امور، حسابگری­های زیرکانه و منفعت­جویانه (انوری، 1381، ذیل کلمه سیاست). ابن منظور در معنای آن به اصل، طبع، خلق و سجیّت اشاره نموده است.(ابن منظور، 1992ق، ماده سوس) و طریحی، آن را به معنای اقدام بر کاری بر اساس مصالح و رعایت منافع آورده است. (طریحی، بی­تا، ماده سوس)

خواجه نصيرالدين طوسى در تبيين مفهوم سياست مى‏نويسد: انسان به طور طبيعى بايد زندگى اجتماعى داشته باشد و لازمه زندگى اجتماعى تزاحم‏ و برخورد افراد و گروه­ها با يكديگر است كه در نتيجه، به فساد و فناى جامعه منجر خواهد شد. از اين­رو، بايد تدبيرى انديشيد تا هر گروهى در جايگاه شايسته خويش قرار گيرد، به حقّ خود قانع شود و دستش از تجاوز و تصرّف عدوانى در حقوق ديگران كوتاه گردد و در گردش چرخ اجتماع سهيم شود. چنين تدبيرى را سياست نامند.(طوسى، 1360: 210)

     امام خمینی (ره) سیاست را هدایت جامعه در جهت مصالح دنیوی و اخروی می­داند و تأکید می­کند که سیاست این است که جامعه را هدایت کند و تمام مصالح جامعه را در بر بگیرد و افراد را به طرف آن­چه که صلاحشان است هدایت کند. صلاح ملّت، صلاح فرد است و این مختص انبیاء (ع) و ائمه اطهار (ع) و علمای بیدار اسلام است و دیگران از عهده این سیاست و اداره آن بر نمی­آیند.(خمینی، 1378، ج13: 432). بنابراین امام (ره) سیاست را تدبیر، مدیریت و رشد و پرورش دادن و هدایت کردن افراد جامعه به مصالح دنیوی و اخروی می­داند. در دیدگاه امام (ره) موضوع سیاست همان تربیت است نه قدرت. (خمینی، 1378، ج14: 153). سیاست به معنای حقیقی در منظر امام (ره)، مدیریت، توجیه و   نظم­دهی به زندگی انسان­ها در مسیر حیات معقول است. (جعفری، 1371: 40-39)

امام خمینی به وجود دو نوع سياست قائل است: سياست معمول در دنياي حاضر كه سياست گذاران غيرمذهبي آن را طراحي و اجرا مي كنند و سياستي برخاسته از متن دين كه با عينيت‌هاي موجود در حوزه سياست كنوني دنيا تفاوت ماهوي و صوري دارد. سياست نوع اول را با استفاده از مباني فكري حضرت امام(ره) مي‌توان سياست ضاله و سياست دوم را سياست عادله ناميد. در جاي ديگري نيز ايشان به سياست عادله در بيان خود اشاره كرده و آن را پذيرفته‌اند: «اسلام براي اقامه حكومتي عدل گستر آمده است».(خميني، 1369: 20)

+ نوشته شده در  چهارشنبه هشتم آبان ۱۳۹۸ساعت 15:26  توسط دکتر نقی سنائی  |